Haken voor beginners vraagt maar twee dingen: een haaknaald en een bol garen. Kies garen dat niet te dun is, zodat je een naald van 4 millimeter of dikker gebruikt. Dan zie je je steken goed en merk je sneller wanneer er iets misgaat. Leer eerst de losse, de vaste en het stokje. Maak daarna een klein vlak project zoals een onderzetter of een sjaal.
Wat je nodig hebt om te beginnen
Welke naald je nodig hebt, hangt af van het garen. Je hoeft dat niet te raden: op het label van de bol staat welke naaldmaat erbij past. Acrylgaren is een prima keuze voor je eerste oefenwerk, omdat het niet snel splijt en dus makkelijk haakt. Katoen en wol probeer je later wel.
Neem ook een lichte kleur. In donker garen, zoals zwart of donkerbruin, zie je de steken lastig. Juist als beginner wil je goed zien wat je doet.
Een paar kleine spullen maken het haken prettiger, al heb je ze niet meteen nodig:
- een schaartje om het garen af te knippen
- een meetlint om je werk op te meten
- steekmarkeerders om het begin van een toer te markeren
- een stopnaald om losse draadjes weg te werken
De basissteken die je eerst leert
Met een handvol steken kun je al heel veel patronen maken. Dit zijn de steken waar vrijwel elk patroon mee begint:
- De losse, ook wel kettingsteek genoemd. Achter elkaar gehaakt vormen lossen een ketting, de basis van bijna elk haakwerk.
- De keerlossen: één of meer extra lossen aan het eind van een rij, waarmee je de volgende rij begint.
- De vaste: een korte, dichte steek die je veel ziet bij knuffels en mutsen.
- De halve vaste: daarmee sluit je een toer of hecht je nieuw garen aan.
- Het half stokje en het stokje: steken waarbij je eerst een omslag om de naald maakt. Ze zijn hoger dan een vaste, dus je werk groeit sneller en wordt wat losser.
Wil je later rond haken, bijvoorbeeld voor een knuffel, dan leer je ook de magische ring. Die laat zich na het haken dichttrekken, zodat er geen gat in het midden overblijft (bron: Aan de Haak).
Je eerste project kiezen
Begin met iets wat plat en recht is. Een onderzetter of een sjaal bestaat uit rijen die je steeds herhaalt, dus je oefent dezelfde steek tot hij vanzelf gaat. Pas daarna is een knuffel een goed idee: die haak je in de rondte met vasten. Daarvoor moet je meerderen en minderen beheersen, oftewel steken toevoegen en weglaten zodat je werk groeit of smaller wordt. Granny squares, de bekende gekleurde vierkantjes, maak je meestal met stokjes en passen dus na de eerste oefening.
Patronen gebruiken afkortingen. Een l staat voor losse, een v voor vaste en een st voor stokje. Ze delen het werk ook op in toeren: een toer is één rij of ronde. Vaak staat erbij op hoeveel steken je aan het eind moet uitkomen. Zo kun je het werk neerleggen en later precies zien waar je was.
Op internet en in video’s vind je veel gratis patronen voor beginners. Wie liever bladert, vindt patronen in Aan de Haak, een van de hobbytijdschriften dat helemaal over haken gaat.
Tips bij haken voor beginners
- Tel je steken aan het eind van elke rij. Zo zie je meteen als je er een hebt overgeslagen of er een bij hebt gemaakt.
- Haak de eerste rijen langzaam. Snelheid komt vanzelf zodra je hand weet wat hij moet doen.
- Houd de draad met gelijke spanning vast. Te strak en je krijgt de naald nauwelijks door de lus, te los en je werk wordt slap.
- Haal gerust een rij uit. Garen kun je opnieuw gebruiken en uithalen hoort bij leren.
Haken of breien leren?
Twijfel je tussen haken en breien leren? Bij haken werk je met één naald en houd je na elke steek maar één lus op je naald over. Bij breien gebruik je twee naalden en staan de steken van een hele rij tegelijk op je naald. Begin je met haken, dan hoef je dus op minder steken tegelijk te letten. Breien leren kan daarna altijd nog: een bol garen heb je dan al in huis.
Wat je ermee kunt als je verder bent
Haken is een hobby die met je meegroeit, van een eerste lapje tot truien en dekens. Het past op elke leeftijd: in ons artikel met hobby-ideeën voor senioren staat haken naast breien en naaien. Wie zijn haakwerk later op een markt of online verkoopt, krijgt ook met inkomsten uit je hobby te maken. Voor nu is één ding genoeg: pak die bol garen en haak je eerste rij lossen.